De Pegasusbrug is een brug over het Kanaal van Caen, nabij Ouistreham.
De brug, ook wel bekend als de Bénouville brug, was een van de belangrijke doelen om in te nemen van het Britse zesde luchtlandingsdivisie, welke waren geland tijdens de Landingen in Normandië. De brug verkreeg deze naam omdat de Britten die de brug trachten in te nemen, het vliegende paard Pegasus als schouderembleem hadden.
De aanval op de Pegasusbrug werd geleid door majoor John Howard. Hij had twee opdrachten: de Pegasusbrug veroveren en de brug over de Orne die 360 meter verderop lag. Zijn eenheid zou op D-day als eerste met de Duitsers in gevecht zijn.
Voor de verovering van de twee bruggen beschikte Howard over zes pelotons van het 2e Bataljon Ox en Bucks en 30 geniesoldaten van het 249ste compagnie Royal Engineers. In totaal namen aan de aanval 181 manschappen deel inclusief de piloten. De troepen waren verdeeld over zes gesleepte Horsa zweefvliegtuigen. Het eerste steeg op 5 juni om 22.56 uur op en het laatste om 23.01 uur. Om 0.07 uur vloog het eerste toestel al boven de kust van Frankrijk. Op 1800 meter werden de sleepkabels losgegooid. Het eerste vliegtuig landde op 42 meter van de brug. Drie andere vliegtuigen landden zeer dichtbij. De bruggen moesten worden veroverd en daarna verdedigd tot aflossing zou arriveren.
De inname van het geheel duurde nog geen kwartier. Verwacht werd dat de tegenstand zou bestaan uit vijftig man van het Duitse bruggengarnizoen, maar daarvan was nog niet de helft aanwezig. Het waren voornamelijk Oosteuropese huurlingen en een tiental Italiaanse dwangarbeiders die in de verbunkerde manschapsverblijven sliepen. Een kleine bunker werd onschadelijk gemaakt met fosfor- en handgranaten. Terwijl een dozijn mannen van het eerste peloton over de brug rende, werden zij onder vuur genomen met een mitrailleur. Pelotonscommandant Den Brotheridge sneuvelde voor hij de brug over was. Hij wordt gezien als de eerste geallieerde dode tijdens een gevecht op D-day. Twee bejaarde Franse burgerwachten werden nabij de kanaalbrug gedood door Brits vuur. De eigenaar van het toenmalige café Picot, die buiten stond, werd neergeschoten door een daar schuilende Duitser.
Nadat de Britten de brug veroverd hadden vonden ze bedrading voor het opblazen van de brug, er waren echter geen explosieven geplaatst. Gedurende de eerste nacht en de dag daarop waren er diverse kleinere aanvallen door Duitsers die werden afgeslagen. Rond 1.30 ’s nachts op D-day werd bijvoorbeeld een gepantserd halfrupsvoertuig bewapend met een kanon door sergeant Charles Thornton met een PIAT-antitankwapen in brand geschoten. Waarschijnlijk was het een Duits Demag-type, maar volgens een after battle-rapport van het Glider Pilot Regiment had het een Franse half-track betroffen. Dat is niet waarschijnijk: het voertuig voerde een sjabloon van een palmboom op een portier, zoals gezien is door een Britse ooggetuige bij daglicht, en moet dus behoord hebben tot de 21e Pantserdivisie die voorheen in Noord-Afrika aanwezig was, maar nu nabij Caen gelegerd. Het wrak van de halfrups versperde op een vierkruising effectief de toegangsweg vanuit Caen door Bénouville heen naar zowel de bruggen als naar de Kanaalkust.
Omstreeks 1.00 uur voegden mannen van de Vijfde Parachutebrigade zich bij de troep van majoor Howard en na de middag van D-Day kwamen hier mannen van de 1e Special Service Brigade van brigadegeneraal Simon Lord Lovat langs. Het café Gondrée nabij de kanaalbrug was in deze periode de locatie waar gewonden verzorgd werden. Tijdens de brugactie vielen twee Britse doden en vijf gewonden.
De mannen van de andere twee Horsa’s veroverden tegelijkertijd zonder slag of stoot de brug over de Orne. De Duitsers waren hier gevlucht. Nadat ook deze brug veroverd was werd het codebericht Ham and Jam verzonden om aan te geven dat de operatie geslaagd was.
Ter ere van de Britse luchtlandingstroepen werd de brug over het kanaal van Caen vanaf zomer 1944 de Pegasusbrug genoemd. De Ornebrug werd omgedoopt tot Horsabrug.
De Strategische Betekenis van Pegasus Bridge
In de aanloop naar D-Day was het duidelijk dat de geallieerden een goed gecoördineerde aanval nodig hadden om de Duitse verdediging te doorbreken. Pegasus Bridge was een van de belangrijkste doelwitten, omdat het de enige brug was die het Caen-kanaal overspande en de weg naar de stad Caen en andere belangrijke gebieden in Normandië mogelijk maakte. Het veroveren van deze brug zou ervoor zorgen dat de geallieerde troepen snel konden doorstoten naar het binnenland, wat essentieel was voor het succes van de invasie.
De Operatie
De operatie om Pegasus Bridge te veroveren werd uitgevoerd door de Britse 6e Luchtlandingsdivisie, onder leiding van luitenant John Howard. In de vroege uren van D-Day, rond middernacht, werden de troepen met gliders in de buurt van de brug gedropt. Deze gliders, die werden getrokken door vrachtvliegtuigen, waren ontworpen om stil en nauwkeurig te landen, wat cruciaal was voor de verrassingselement van de operatie.
De landing was een succes, en de troepen wisten snel de controle over de brug te krijgen. Ondanks enkele aanvallen van Duitse troepen, slaagden de Britse parachutisten erin om de brug te verdedigen en te behouden. Dit was een opmerkelijke prestatie, gezien de omstandigheden en de tegenstand die ze ondervonden.
De Naamgeving
De brug is vernoemd naar het Pegasus-symbool, dat het embleem is van de Britse luchtlandingsdivisie. Het gebruik van het Pegasus-symbool weerspiegelt de luchtvaart- en parachutistenhistorie van de divisie, evenals hun moed en vastberadenheid tijdens de operatie. Het embleem is sindsdien een symbool geworden van de luchtlandingsdivisies en hun rol in de Tweede Wereldoorlog.
De Nasleep van de Operatie
Na de succesvolle verovering van Pegasus Bridge was het van cruciaal belang dat de geallieerde troepen de brug konden behouden. De brug diende als een belangrijke aanvoerroute voor versterkingen en materieel, wat essentieel was voor de verdere operaties in Normandië. De Britse troepen, die de brug verdedigden, kregen snel versterkingen en konden hun positie consolideren.
De verovering van Pegasus Bridge was een van de eerste grote successen van de geallieerden op D-Day en droeg bij aan de algehele overwinning in Normandië. Het stelde de geallieerde troepen in staat om verder het binnenland in te trekken en uiteindelijk de Duitse verdediging te doorbreken.
Herdenking en Behoud
Tegenwoordig is Pegasus Bridge een belangrijk herdenkingsmonument en een populaire toeristische attractie. De brug zelf is gerestaureerd en blijft een symbool van de moed en vastberadenheid van de Britse luchtlandingsdivisie. Bezoekers kunnen de brug overlopen en genieten van het uitzicht op het Caen-kanaal, terwijl ze nadenken over de geschiedenis die zich hier heeft afgespeeld.
Naast de brug bevindt zich het Pegasus Bridge Museum, dat een schat aan informatie biedt over de gebeurtenissen van D-Day en de rol van de luchtlandingsdivisies. Het museum bevat tal van artefacten, foto’s en persoonlijke verhalen van de soldaten die betrokken waren bij de operatie. Het biedt bezoekers een diepgaand inzicht in de uitdagingen en triomfen van de soldaten die vochten voor de vrijheid.